Mentora Józefa Piłsudskiego - zmarł Bronisław Szwarce

Mentora Józefa Piłsudskiego - zmarł Bronisław Szwarce
Autor Eugeniusz Kwiatkowski
Eugeniusz Kwiatkowski17.02.2024 | 7 min.

Bronisław Szwarce był postacią nieco zapomnianą, jednak odgrywał bardzo ważną rolę w polskim ruchu niepodległościowym. Był członkiem Centralnego Komitetu Narodowego, organizacji przygotowującej wybuch Powstania Styczniowego. Został aresztowany przed samym wybuchem powstania i skazany na karę śmierci, zamienioną później na zsyłkę. To właśnie na zesłaniu Szwarce poznał młodego Józefa Piłsudskiego i został jego mentorem, wywierając ogromny wpływ na kształtowanie się poglądów przyszłego marszałka Polski.

Kim był Bronisław Szwarce

Bronisław Szwarce urodził się w 1834 roku we Francji, w rodzinie polskich emigrantów politycznych. Od najmłodszych lat był wychowywany w duchu walki o niepodległość Polski. Jako nastolatek brał udział w wydarzeniach Wiosny Ludów. W wieku 21 lat uzyskał dyplom inżyniera we Francji, ale wkrótce zdecydował się przenieść do Polski.

Szwarce osiedlił się w Warszawie, gdzie szybko zaangażował się w działalność konspiracyjną. Związał się ze stronnictwem "czerwonych", dążących do wywołania nowego powstania przeciw zaborcy rosyjskiemu. Został członkiem Centralnego Komitetu Narodowego, organizacji przygotowującej wybuch Powstania Styczniowego. Pełnił w niej rolę redaktora organu prasowego.

Miesiąc przed wybuchem powstania, 23 grudnia 1862 roku, Bronisław Szwarce został aresztowany przez władze carskie. Po brutalnych przesłuchaniach skazano go początkowo na karę śmierci, zamienioną następnie na zesłanie. Szwarce spędził kilkanaście lat w najcięższych więzieniach imperium rosyjskiego.

Pobyt w Twierdzy Szlisselburskiej

Jednym z miejsc uwięzienia Bronisława Szwarcego była słynna Twierdza Szlisselburska nad jeziorem Ładoga, uznawana za jedno z najstraszniejszych więzień carskich. Szwarce spędził tam 7 lat w niezwykle ciężkich warunkach. Później opisał swoje przejścia w książce "Siedem lat w Szlisselburgu".

Po latach tułaczki po syberyjskich więzieniach, w 1884 roku Szwarce trafił do Tunki na zesłaniu. To właśnie tam poznał młodego Józefa Piłsudskiego, późniejszego marszałka Polski.

Szwarce jako mentor Piłsudskiego

Bronisław Szwarce był dla Józefa Piłsudskiego niezwykle ważną postacią i autorytetem. Piłsudski pisał o nim: "Znałem jednego z wielkich powstańców, z którym byłem w szczerej, serdecznej przyjaźni. Był to znany Bronisław Szwarce, członek Centralnego Komitetu".

Dla młodego Piłsudskiego, Szwarce był uosobieniem walki o niepodległość, żywą legendą polskiego ruchu niepodległościowego. Ich znajomość miała ogromny wpływ na kształtowanie się poglądów przyszłego marszałka Polski.

Szwarce, facet sympatyczny, ma się rozumieć na przyjaciela dla mnie trochę za stary, ale - dodawał Piłsudski - z nim nadzwyczaj przyjemnie rozmawiać, gdyż facet widział i czytał bardzo wiele.

Szwarce podzielił się z młodszym kolegą swoją ogromną wiedzą i doświadczeniem konspiracyjnym. Pomógł także Piłsudskiemu finansowo, znajdując dla niego dobrze płatną pracę korepetytora.

Czytaj więcej: Niemiecki obóz Auschwitz - miejsce męczeństwa ponad 1 mln ludzi

Wpływ Szwarcego na poglądy Piłsudskiego

Dzisiaj historycy przyjmują, że to właśnie dzięki Bronisławowi Szwarcemu ostatecznie ukształtowały się polityczne poglądy Józefa Piłsudskiego. Piłsudski sam podkreślał znaczącą rolę starszego towarzysza:

Pozwólcie panowie, abym przytoczył osobiste wspomnienia. Znałem jednego z wielkich powstańców, z którym byłem w szczerej, serdecznej przyjaźni. Był to znany Bronisław Szwarce, członek Centralnego Komitetu, aresztowany przed samym wybuchem powstania.

Towarzystwo Szwarcego ukształtowało charakter i postawę Piłsudskiego jako przyszłego przywódcy walki o niepodległość Polski. Szwarce zaszczepił w Piłsudskim etos konspiracji, poświęcenia i gotowości na największe ofiary w imię odzyskania wolności przez Polskę.

Wpływ na orientację polityczną

Uważa się, że Piłsudski zaczerpnął od Szwarcego także elementy swojej późniejszej orientacji politycznej - tzw. nurtu niepodległościowego, dążącego do walki zbrojnej z zaborcami. Szwarce należał przed powstaniem do obozu "czerwonych", opowiadających się za radykalną walką powstańczą.

Udział Szwarcego w powstaniu styczniowym

Mentora Józefa Piłsudskiego - zmarł Bronisław Szwarce

Bronisław Szwarce aktywnie zaangażowany był w przygotowania do wybuchu Powstania Styczniowego w 1863 roku. Jako członek Centralnego Komitetu Narodowego brał udział w organizacji zrywu niepodległościowego. Niestety na skutek aresztowania nie zdołał wziąć udziału w bezpośrednich walkach powstańczych.

Mimo to odegrał niezwykle istotną rolę w konspiracyjnych przygotowaniach poprzedzających powstanie. Był m.in. redaktorem prasy podziemnej CKN. Po aresztowaniu i brutalnych śledztwach został początkowo skazany przez Rosjan na karę śmierci. Wyrok zamieniono później na dożywotnie zesłanie.

27 lat carskich więzień

Łącznie Bronisław Szwarce spędził w carskich więzieniach i na zesłaniu 27 długich lat. Był osadzony kolejno w Twierdzy Szlisselburskiej, a także w Irkucku, Tomsku i innych strasznych miejscach kaźni. Dopiero w 1892 roku, po niemal 30 latach tułaczki po syberyjskich łagrach, został uwolniony.

1863 Aresztowanie po wykryciu udziału w przygotowaniach powstania styczniowego
1863-1870 Pobyt w Twierdzy Szlisselburskiej
1870-1879 Zesłanie do Turkiestanu
1879-1884 Pobyt w Tomsku, działalność w organizacji "Narodnaja Wola"
1884-1892 Ostatnie lata zesłania w Irkucku i Tunki, spotkanie z Józefem Piłsudskim

Po wyjściu na wolność Bronisław Szwarce osiadł w Galicji, gdzie zajął się dziennikarstwem i działalnością niepodległościową. Zmarł w 1904 roku we Lwowie i został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

Śmierć i pochówek Bronisława Szwarcego

Szwarce do końca życia pozostał aktywny jako działacz i publicysta niepodległościowy. Zmarł 18 lutego 1904 roku we Lwowie po ciężkiej chorobie. Prawdopodobną przyczyną zgonu był nowotwór.

Pogrzeb Bronisława Szwarcego odbył się na koszt władz Lwowa, co świadczyło o ogromnym szacunku, jakim weterana walk niepodległościowych darzono. Szwarce został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim, na tzw. Górce Powstańców Styczniowych. W nekrologach podkreślano jego heroiczną postawę i bezkompromisową walkę o wyzwolenie Polski spod jarzma zaborców.

Kim był Bronisław Szwarce

Bronisław Szwarce urodził się w 1834 roku we Francji, w rodzinie polskich emigrantów politycznych. Od najmłodszych lat był wychowywany w duchu walki o niepodległość Polski. Jako nastolatek brał udział w wydarzeniach Wiosny Ludów. W wieku 21 lat uzyskał dyplom inżyniera we Francji, ale wkrótce zdecydował się przenieść do Polski.

Szwarce osiedlił się w Warszawie, gdzie szybko zaangażował się w działalność konspiracyjną. Związał się ze stronnictwem "czerwonych", dążących do wywołania nowego powstania przeciw zaborcy rosyjskiemu. Został członkiem Centralnego Komitetu Narodowego, organizacji przygotowującej wybuch Powstania Styczniowego. Pełnił w niej rolę redaktora organu prasowego.

Miesiąc przed wybuchem powstania, 23 grudnia 1862 roku, Bronisław Szwarce został aresztowany przez władze carskie. Po brutalnych przesłuchaniach skazano go początkowo na karę śmierci, zamienioną następnie na zesłanie. Szwarce spędził kilkanaście lat w najcięższych więzieniach imperium rosyjskiego.

Podsumowanie

Bronisław Szwarce był niezwykłą postacią - weteranem walk o niepodległość Polski, uczestnikiem powstania styczniowego. Jego losy splotły się z losem innej wybitnej osobowości - Józefa Piłsudskiego, który uznał go za swojego mentora i przyjaciela. Szwarce wywarł ogromny wpływ na młodego Piłsudskiego, kształtując jego poglądy polityczne i etos walki o wolność.

Artykuł przypomina tę nieco zapomnianą postać Bronisława Szwarcego, który zmarł 120 lat temu, pozostawiając po sobie legendę polskiego patrioty i konspiratora. Jego burzliwe życie, walka o niepodległość oraz wpływ na Józefa Piłsudskiego zasługują na przypomnienie.

5 Podobnych Artykułów

  1. Ogień w Birkenau - pożar w krematoriach Auschwitz
  2. Dlaczego była tak ważna? Konstytucja 3 maja na nowo odkryta
  3. Europa i świat przed I wojną światową: przyczyny, wydarzenia, skutki
  4. Kim był Rudolf Höss - portret komendanta Auschwitz?
  5. Te kobiety przetrwały piekło Auschwitz. Ich historie wstrząsają
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Eugeniusz Kwiatkowski
Eugeniusz Kwiatkowski

Historia Auschwitz to moja pasja. W moich tekstach staram się przekazywać ważne informacje i zachować pamięć o tragicznych wydarzeniach tamtych czasów.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły