Jak dzisiaj wygląda apelplac w Auschwitz?

Jak dzisiaj wygląda apelplac w Auschwitz?
Autor Cezary Brzeziński
Cezary Brzeziński25.09.2023 | 7 min.

Apelplac w Auschwitz - miejsce pamięci

Apelplac w byłym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau odgrywa szczególną rolę jako jedno z najważniejszych miejsc pamięci. To właśnie tutaj, na ogromnym placu o powierzchni ponad 4 hektarów, odbywały się codzienne apele więźniów. Stanowiły one jeden z najtrudniejszych i najbardziej traumatycznych elementów obozowej rzeczywistości.

Opis wyglądu apelplacu

Apelplac znajduje się w części obozu Auschwitz I, naprzeciwko bramy z napisem "Arbeit macht frei". Jest to rozległy, pusty plac otoczony z trzech stron blokami mieszkalnymi dla więźniów. Nawierzchnia wyłożona jest kostką brukową. Pośrodku znajduje się maszt, na którym za czasów obozu wisiała flaga ze swastyką. Obecnie apelplac otaczają stare, ceglane baraki obozowe, z których część pełni funkcje muzealne. Zachował się oryginalny wygląd placu z czasów funkcjonowania obozu.

Zmiany w apelplacu na przestrzeni lat

W pierwszych latach istnienia obozu apelplac był placem żwirowym i nieutwardzonym. Kostkę brukową ułożono na nim dopiero w 1943 roku. Po wojnie przez wiele lat apelplac pozostawał niezagospodarowany i popadał w ruinę, podobnie jak cały teren byłego obozu. Prace renowacyjne i konserwatorskie rozpoczęto dopiero w latach 60. XX wieku. Odtworzono wtedy historyczny wygląd placu z czasów funkcjonowania Auschwitz jako obozu koncentracyjnego.

Znaczenie apelplacu dla byłych więźniów

Dla byłych więźniów Auschwitz apelplac pozostaje miejscem szczególnie bolesnych wspomnień. To właśnie tutaj spędzali długie godziny na mrozie i deszczu podczas wyczerpujących apeli. Wielu z nich poniosło śmierć właśnie podczas tych apeli - zastrzeleni przez strażników lub zamęczeni na śmierć. Dlatego dla ocalałych apelplac na zawsze kojarzy się z cierpieniem, upokorzeniem i grozą. Jest symbolem nieludzkiego systemu obozowego.

Historia apelplacu w Auschwitz

Budowa i przeznaczenie apelplacu

Apelplac powstał już w pierwszym okresie budowy obozu Auschwitz I w 1940 roku. Był centralnym punktem obozu, wokół którego Niemcy zbudowali drewniane baraki dla więźniów oraz infrastrukturę obozową. Od samego początku pełnił funkcję miejsca codziennych apeli - masowych zbiórek więźniów w celu kontroli ich liczebności oraz egzekwowania kar i terroru.

Wykorzystanie apelplacu przez Niemców

Na apelplacu Niemcy urządzali sadystyczne egzekucje i kary cielesne dla więźniów. Publicznie chłostano i rozstrzeliwano tutaj tych, którzy próbowali ucieczki lub którym zarzucano jakiekolwiek przewinienia. Zmuszano wszystkich więźniów do oglądania tych scen, by ich zastraszyć. Apelplac był też miejscem selekcji więźniów na śmierć w komorach gazowych.

Codzienne apele więźniów na placu

Najtragiczniejszą rolę apelplac odegrał jako miejsce codziennych, wyczerpujących apeli. Rankiem i wieczorem więźniowie musieli przez wiele godzin stać nieruchomo na placu, niezależnie od pogody. Byli liczeni, sprawdzani, często biti i maltretowani przez strażników. Wiele osób umierało w trakcie apeli z powodu chorób, wyczerpania i mrozu.

Symbolika apelplacu dla odwiedzających

Apelplac jako miejsce pamięci

Dla osób odwiedzających obóz Auschwitz apelplac stanowi jedno z najważniejszych miejsc pamięci, oddające ogrom cierpienia i tragedii więźniów. Jego wymowa jest szczególnie poruszająca ze względu na zachowanie oryginalnego wyglądu - można poczuć atmosferę sprzed lat i wyobrazić sobie dramatyczne sceny rozgrywające się niegdyś na placu.

Wrażenia odwiedzających apelplac

Większość ludzi odwiedzających apelplac odczuwa wstrząs i przygnębienie. Ogrom pustego placu, cisza i świadomość historii, która się tu rozegrała, wywołują silne emocje. Wielu nie potrafi powstrzymać łez. Apelplac uzmysławia odwiedzającym realia funkcjonowania obozu i pozwala lepiej zrozumieć tragedię jego więźniów.

Znaczenie zachowania apelplacu

Dla zachowania pamięci o Holokauście niezwykle istotne jest, że apelplac przetrwał w niezmienionej formie. Pozwala to zobaczyć i poczuć, jak wyglądały apele więźniów za czasów funkcjonowania obozu. Zachowanie oryginalnego miejsca kaźni ma ogromną wartość edukacyjną i upamiętniającą ofiary.

Apelplac w literaturze i sztuce

Jak dzisiaj wygląda apelplac w Auschwitz?

Opisy apelplacu w relacjach byłych więźniów

Wspomnienia i relacje byłych więźniów Auschwitz bardzo często koncentrują się wokół traumatycznych przeżyć związanych z apelplacetm. Opisują godziny spędzone na mrozie, upokorzenia ze strony strażników, widok umierających współwięźniów. Dla wielu apelplac stał się symbolem całego koszmaru obozowej rzeczywistości.

Obrazy i rzeźby przedstawiające apelplac

Apelplac jako jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc Auschwitz był wielokrotnie przedstawiany w sztuce. Zarówno polscy, jak i zagraniczni artyści tworzyli obrazy i rzeźby ukazujące apel więźniów na placu. Dzieła te oddają dramatyzm codziennej walki o przetrwanie w nieludzkich warunkach.

Odniesienia do apelplacu w kulturze

Obraz apelplacu pojawia się także w filmach i książkach o tematyce holokaustu, na przykład w "Dzienniku Anny Frank". Stał się swoistym symbolem cierpienia więźniów obozów i zła nazizmu. Jest przywoływany jako metafora zniewolenia, upokorzenia, walki o godność w ekstremalnych warunkach.

Badania naukowe dotyczące apelplacu

Archeologiczne i architektoniczne badania terenu

Teren apelplacu i przyległych bloków więźniarskich jest przedmiotem licznych badań archeologicznych i architektonicznych. Prowadzą je historycy i konserwatorzy zabytków. Dzięki tym badaniom poznano dokładny przebieg budowy infrastruktury obozowej wokół apelplacu oraz losy tego miejsca po wyzwoleniu.

Analizy znaczenia apelplacu dla więźniów

Historycy badają psychologiczne i symboliczne znaczenie apelplacu dla więźniów, analizując relacje ocalałych. Wskazują, że stał się on uosobieniem terroru, upodlenia i niepewności jutra. Miał olbrzymi wpływ na psychikę więźniów i stał się elementem obozowej traumy.

Wpływ apelplacu na postrzeganie historii Auschwitz

Badacze podkreślają też ogromne znaczenie apelplacu dla wspołczesnego postrzegania historii Auschwitz. To właśnie obraz tego miejsca stał się symbolem martyrologii więźniów i zbrodni niemieckich oprawców. Apelplac jak żadne inne miejsce ucieleśnia koszmar życia i śmierci w obozie.

Działania na rzecz zachowania apelplacu

Prace konserwatorskie i renowacyjne

Aby zachować autentyzm apelplacu, regularnie prowadzi się na nim prace konserwatorskie i renowacyjne. Odnawia się kostkę brukową, wymienia uszkodzone elementy nawierzchni, zabezpiecza przed postępującą degradacją. Dzięki temu apelplac można zobaczyć w stanie zbliżonym do oryginalnego.

Edukacja na temat znaczenia apelplacu

Muzeum Auschwitz prowadzi aktywną działalność edukacyjną, informując zwiedzających o historii i znaczeniu apelplacu. Publikowane są liczne opracowania naukowe na ten temat. Przybliża to ludziom tragedię więźniów doświadczanych tutaj codziennie.

Apelplac jako pomnik - formy ochrony

Cały teren byłego obozu Auschwitz, w tym apelplac, wpisany jest na listę UNESCO jako pomnik historii, co gwarantuje najwyższe formy ochrony. Priorytetem jest zachowanie autentyzmu tego miejsca jako świadectwa martyrologii ofiar niemieckich zbrodni.

Podsumowanie

Apelplac Auschwitz pozostaje jednym z najbardziej poruszających i symbolicznych miejsc związanych z historią II wojny światowej. Dramatyczne losy setek tysięcy więźniów, którzy stali tutaj na mrozie i deszczu, ciągle oddziałują na wyobraźnię i budzą współczucie dla ofiar. Dzięki zachowaniu oryginalnego wyglądu apelplacu możemy choć w niewielkim stopniu poczuć atmosferę grozy, jaka panowała w obozie. Jest to niezwykle cenne miejsce pamięci, ważny element edukacji i przestroga na przyszłość.

Najczęściej zadawane pytania

Apele na apelplacu w Auschwitz odbywały się dwa razy dziennie - rano i wieczorem. Trwały po kilka godzin, niezależnie od warunków pogodowych.

W apelach brało udział od kilku do kilkunastu tysięcy więźniów jednocześnie, w zależności od okresu funkcjonowania obozu.

Tak, apelplac jest dostępny do zwiedzania w ramach wycieczek po byłym obozie Auschwitz I. Można go zobaczyć od strony bramy głównej.

Nie, apelplac zachował się w praktycznie niezmienionej formie. Zachowano oryginalną nawierzchnię, układ, otoczenie. Jest niemal taki sam, jak za czasów obozu.

Jest jednym z najważniejszych miejsc symbolicznych w Auschwitz. Doskonale oddaje codzienną grozę życia więźniów i ich cierpienie. Zachowanie historycznej autentyczności tego miejsca ma kluczowe znaczenie dla pamięci.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Ogień w Birkenau - pożar w krematoriach Auschwitz
  2. Dlaczego była tak ważna? Konstytucja 3 maja na nowo odkryta
  3. Polskie państwo podziemne w czasie II wojny światowej
  4. Kohorta śmierci. Strażnicy SS w Auschwitz i ich okrucieństwa
  5. Miejsca kaźni i śmierci w Auschwitz - najstraszniejsze baraki
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Cezary Brzeziński
Cezary Brzeziński

Auschwitz to temat, który mnie fascynuje. Na moim blogu znajdziesz wiele informacji na ten temat, abyśmy nigdy nie zapomnieli o tamtych wydarzeniach.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły