Ii wojna światowa przyczyny, przebieg, skutki, żołnierze, broń, bitwy

Ii wojna światowa przyczyny, przebieg, skutki, żołnierze, broń, bitwy
Autor Cezary Brzeziński
Cezary Brzeziński15.02.2024 | 7 min.

II wojna światowa była globalnym konfliktem zbrojnym, który toczył się w latach 1939-1945 i objął większość państw świata. Była największą i najkrwawszą wojną w historii ludzkości, pochłonęła ponad 60 milionów ofiar i zmieniła losy całych narodów. W tym artykule przyjrzymy się bliżej przyczynom wybuchu tego globalnego konfliktu, przebiegowi najważniejszych bitew i operacji wojennych, uzbrojeniu i technice wojennej używanej przez walczące strony, a także najsłynniejszym żołnierzom i dowódcom. Zastanowimy się również nad dotkliwymi skutkami II wojny światowej, które zaważyły na powojennym świecie.

Główne przyczyny wybuchu II wojny światowej

Bezpośrednią przyczyną wybuchu II wojny światowej była agresja Niemiec na Polskę 1 września 1939 roku. Do tego momentu doszło jednak po latach narastającego napięcia na arenie międzynarodowej i coraz bardziej agresywnej polityki hitlerowskich Niemiec.

Po I wojnie światowej Niemcy zostały poniżone przez surowe warunki Traktatu Wersalskiego, który nałożył na ten kraj dotkliwe restrykcje. W latach 30. XX wieku, po dojściu do władzy Adolfa Hitlera, Niemcy zaczęły otwarcie dążyć do rewizji postanowień traktatu i odzyskania utraconych po I wojnie światowej terytoriów i wpływów. Hitler rozpoczął budowę potęgi militarnej Rzeszy, łamiąc kolejne zapisy rozejmu.

Kolejną ważną przyczyną była bierność mocarstw zachodnich, Wielkiej Brytanii i Francji, wobec coraz śmielszych działań hitlerowskich Niemiec. Apogeum stanowiła polityka ustępstw, która doprowadziła do zajęcia przez Niemcy Czechosłowacji. Zachód starał się za wszelką cenę uniknąć wojny, nawet kosztem sojuszników.

Nie bez znaczenia było także zawarcie paktu Ribbentrop-Mołotow, gdzie hitlerowskie Niemcy i Związek Radziecki podzieliły się strefami wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej. Dało to Hitlerowi gwarancję neutralności ZSRR w konflikcie z Polską.

Militaryzacja Niemiec i łamanie postanowień Traktatu Wersalskiego

Już w latach 20. Niemcy zaczęły potajemnie odbudowywać swoje siły zbrojne, aby obejść restrykcje nałożone traktatem. Oficjalnie armia nosiła nazwę Reichswehry i była ograniczona do 100 tys. żołnierzy. Jednak obok niej powstały paramilitarne organizacje SA i SS, które stanowiły zalążek przyszłej potęgi militarnej.

W latach 30. Hitler otwarcie zaczął zbroić Niemcy. Wprowadzono powszechny obowiązek służby wojskowej, zwiększono liczebność armii, rozpoczęto produkcję nowoczesnego sprzętu (czołgi, samoloty, okręty wojenne). W 1936 roku Niemcy zajęły strefę zdemilitaryzowaną Nadrenii, łamiąc postanowienia traktatu.

Najważniejsze bitwy i operacje wojenne II wojny światowej

II wojna światowa była największym konfliktem zbrojnym w historii, który rozgrywał się na kilku frontach i kontynentach. Wśród najważniejszych bitew i operacji wojennych należy wymienić:

- atak Niemiec na Polskę (1 września 1939) - agresja, która rozpoczęła II wojnę światową w Europie;

- bitwa o Anglię (1940) - udaremniona przez RAF próba inwazji Niemiec na Wielką Brytanię;

- atak Niemiec na ZSRR (1941) - początek wojny niemiecko-radzieckiej na ogromną skalę;

- oblężenie Leningradu (1941-1944) - jedno z najkrwawszych oblężeń w historii wojen;

- bitwa o Moskwę (1941) - klęska ofensywy Niemiec na Moskwę;

- bitwa o Midway (1942) - punkt zwrotny na Pacyfiku;

- bitwa pod El Alamein (1942) - przełomowy moment w wojnie w Afryce;

- bitwa stalingradzka (1942/43) - ogromne straty po obu stronach, przełom na froncie wschodnim;

- lądowanie aliantów w Normandii - początek końca III Rzeszy.

Największe bitwy morskie II wojny światowej

Do najważniejszych bitew morskich II wojny światowej należą:

  • bitwa o Atlantyk - zmagania niemieckich U-Bootów z alianckimi konwojami;
  • bitwa na Morzu Koralowym - pierwsza poważna porażka floty japońskiej;
  • bitwa o Leyte Gulf - największa bitwa morska w historii.

Najpotężniejsza broń użyta podczas II wojny światowej

II wojna światowa przyniosła ogromny postęp techniczny w dziedzinie uzbrojenia. Pojawiło się wiele nowych rodzajów broni, które zmieniły oblicze walki. Do najpotężniejszych należały:

- bomby atomowe - USA zrzuciły je na Hiroszimę i Nagasaki, kończąc wojnę z Japonią;

- rakiety V-1 i V-2 - pierwsze w historii bronie rakietowe na masową skalę;

- czołgi - np. potężny niemiecki czołg Tiger lub radziecki T-34 - odmieniły walki lądowe;

- samoloty - myśliwce (np. brytyjski Spitfire) i bombowce umożliwiły dominację w powietrzu;

- okręty podwodne - niemieckie U-Booty poważnie zagroziły potędze morskiej aliantów;

- broń maszynowa - karabiny, kaemy i działka zapewniały olbrzymią siłę ognia piechocie.

Oprócz nowoczesnej broni, podczas II wojny światowej po raz pierwszy na szeroką skalę wykorzystano wiele nowinek technicznych, jak radary czy silniki odrzutowe. Dzięki postępowi technicznemu wojna nabrała nowego, bardziej intensywnego charakteru.

Najsłynniejsi żołnierze i dowódcy II wojny światowej

Ii wojna światowa przyczyny, przebieg, skutki, żołnierze, broń, bitwy

Wśród najwybitniejszych żołnierzy i dowódców II wojny światowej wymienić należy:

- Adolf Hitler - przywódca III Rzeszy, inicjator wojny w Europie;

- Benito Mussolini - dyktator faszystowskich Włoch, sojusznik Hitlera;

- Franklin Delano Roosevelt - prezydent USA, przywódca aliantów zachodnich;

- Winston Churchill - premier Wielkiej Brytanii, symbo oporu przeciw hitlerowskim Niemcom;

- Charles de Gaulle - przywódca Wolnych Francuzów, bojownik o wyzwolenie kraju spod okupacji;

- Dwight Eisenhower - naczelny dowódca sił alianckich w Europie;

- Douglas MacArthur - dowodził aliantami na froncie Pacyfiku;

- George Patton - legendarny dowódca wojsk amerykańskich w Europie;

- Bernard Montgomery - brytyjski marszałek polny, dowodził m.in. pod El Alamein;

- Josif Stalin - dyktator ZSRR, najwyższy dowódca Armii Czerwonej.

Wielkie straty ludnościowe podczas II wojny światowej

II wojna światowa pochłonęła ponad 60 milionów ofiar śmiertelnych, w tym około 20 milionów żołnierzy i aż 40 milionów cywilów. Był to najkrwawszy konflikt w historii ludzkości.

Największe straty poniosły:

  • ZSRR - ponad 20 mln ofiar śmiertelnych;
  • Chiny - ok. 15 mln;
  • Polska - ok. 6 mln;
  • Niemcy - ok. 5 mln;
  • Japonia - ok. 3 mln.

Ogromne były straty wśród ludności cywilnej, spowodowane masowymi bombardowaniami miast, masakrami i Holocaustem. Śmierć poniosło ok. 6 mln europejskich Żydów.

Skutki II wojny światowej dla powojennego świata

II wojna światowa zmieniła oblicze świata i wywarła wpływ na jego dalsze losy. Do najważniejszych skutków należały:

- dominacja USA i ZSRR jako supermocarstw oraz podział na blok zachodni i wschodni;

- upadek hitlerowskich Niemiec, Włoch faszystowskich i militarnej Japonii;

- osłabienie pozycji dawnych mocarstw europejskich: Wielkiej Brytanii i Francji;

- powstanie ONZ jako próba zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa;

- proces dekolonizacji Azji i Afryki;

- postęp naukowo-techniczny dzięki rozwojowi broni i techniki wojennej;

- zmiana granic w Europie i na świecie oraz przesunięcia ludności.

Skutki II wojny światowej odcisnęły piętno na całym powojennym świecie i są w wielu miejscach odczuwalne do dziś.

Podsumowanie

II wojna światowa była największym konfliktem zbrojnym w historii ludzkości. Rozpoczęła się agresją hitlerowskich Niemiec na Polskę w 1939 roku. W wyniku ekspansywnej polityki III Rzeszy doszło do ogólnoświatowego starcia. Po jednej stronie stanęli nazistowskie Niemcy, faszystowskie Włochy i imperialna Japonia. Po drugiej - alianci z Wielką Brytanią, Francją, USA i ZSRR na czele. Wojna pochłonęła ponad 60 milionów ofiar i zakończyła się klęską hitlerowskiej koalicji. Jej skutki odcisnęły ogromne piętno na losach powojennego świata.

Na kartach tego artykułu przyjrzeliśmy się najważniejszym wydarzeniom i postaciom II wojny światowej. Poznaliśmy przyczyny jej wybuchu, przebieg kluczowych bitew oraz operacji na lądzie, morzu i w powietrzu. Omówiliśmy też nowoczesną broń używaną przez walczące strony, a także wpływ tego najkrwawszego konfliktu na kształt powojennych stosunków międzynarodowych.

Najczęstsze pytania

II wojna światowa rozpoczęła się 1 września 1939 roku, wraz z atakiem Niemiec na Polskę. Bezpośrednią przyczyną była agresywna polityka Adolfa Hitlera, zmierzająca do rewizji granic ustalonych po I wojnie światowej i rozbudowy III Rzeszy kosztem sąsiadów.

Do przełomowych bitew II wojny światowej zalicza się m.in. bitwę o Anglię, bitwę o Moskwę, bitwę pod El Alamein, bitwę na Morzu Koralowym, bitwę o Midway, bitwę stalingradzką i lądowanie aliantów w Normandii.

Głównymi państwami alianckimi były Wielka Brytania, USA, ZSRR, Francja, Polska i Kanada. Państwa Osi tworzyły hitlerowskie Niemcy, faszystowskie Włochy i imperialna Japonia.

Szacuje się, że w wyniku działań wojennych oraz zbrodni wojennych śmierć poniosło ok. 20 mln żołnierzy oraz aż ok. 40 mln ludności cywilnej. Łącznie daje to ok. 60 mln ofiar śmiertelnych.

Do skutków II wojny światowej zalicza się m.in. dominację USA i ZSRR jako supermocarstw, upadek III Rzeszy i militaryzmu Japonii, osłabienie pozycji Europy, powstanie ONZ i proces dekolonizacji.

5 Podobnych Artykułów

  1. Ogień w Birkenau - pożar w krematoriach Auschwitz
  2. Dlaczego była tak ważna? Konstytucja 3 maja na nowo odkryta
  3. Europa i świat przed I wojną światową: przyczyny, wydarzenia, skutki
  4. Kim był Rudolf Höss - portret komendanta Auschwitz?
  5. Te kobiety przetrwały piekło Auschwitz. Ich historie wstrząsają
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Cezary Brzeziński
Cezary Brzeziński

Auschwitz to temat, który mnie fascynuje. Na moim blogu znajdziesz wiele informacji na ten temat, abyśmy nigdy nie zapomnieli o tamtych wydarzeniach.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email